e-omogeneia

ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΛΗΘΑΙΩΝ (3.689 Κάτ.)

Ο Δήμος Ποραληθαίων βρίσκεται στο Νομό Τρικάλων, έχει πληθυσμό 3.656 κατοίκους και έκταση 98.052 στρέμματα. Αποτελείται από τα Δημοτικά διαμερίσματα του Ριζώματος, Ελληνοκάστρου, Ράξας, Πλάτανου και Σπαθάδων. ‘Εδρα του Δήμου είναι το Ρίζωμα. Είναι Δήμος πεδινός, με ορεινές εκτάσεις στο Δημοτικό Διαμέρισμα του Ελληνοκάστρου. Στην περιοχή του Δήμου Παραληθαίων  υπάρχουν πηγές, σπήλαια και εκκλησίες τα οποία μπορούν να αποτελέσουν πόλο έλξης πολλών τουριστών.   

                http://www.paralitheon.gov.gr/index.php

ΡΙΖΩΜΑ  (1.380 κάτ.)

Το Ρίζωμα έχει πληθυσμό 1302 κατοίκους, είναι μεγάλο κεφαλοχώρι της περιοχής, έδρα του Δήμου Παραληθαίων, και η παλιά του ονομασία ήταν "Σκορδοσκλάτενα". 'Εχει υψόμετρο 160μ. και απέχει από τα Τρίκαλα 14χλμ. Οι επισκέπτες στο χωριό, δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις εκκλησίες και  την ιστορία τους.

Ο σημερινός Ναός της Παναγίας που κτίστηκε το έτος 1763 ήταν το καθολικό της Ιεράς Μονής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μιας γυναικείας ίσως Μονής, η οποία αποτελούσε μάλλον μετόχι της Μονής του Αγίου Στεφάνου ή κάποιας άλλης Μονής των Μετεώρων, από την οποία όμως διασώθηκε μόνο ο κεντρικός ναός (καθολικό). Μέσα στο ναό θα συναντήσουμε πολλές επιγραφές διάφορες εκκλησιαστικές παραστάσεις, όπως εκείνες που απεικονίζουν διάφορες τιμωρίες των αμαρτωλών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης μια πολυθρόνα ποικιλμένη με κομμάτια ελεφαντόδοντου, μοναδικό δείγμα εκκλησιαστικού επίπλου. Ο Ιερός Nαός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών ήταν ο πρώτος ενοριακός ναός του χωριού και κτίστηκε το έτος 1774.

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδας χτίστηκε το 1786. Στο υπαίθριο της νότιας εισόδου βλέπουμε σκαλισμένους σε πέτρα ρόδακες και ένα σταυρό και εκατέρωθεν αυτού τη χρονολογία 1786. Ο Ιερός Ναός του Αγίου Αθανασίου αποτελεί τον επίσημο ενοριακό ναό του Ριζώματος και κτίστηκε το έτος 1803. Το 1976 τελείωσε το κτίσιμο του νέου Ναού της Αγίας Παρασκευής.

Ο παλαιός ναός (1861) κατεδαφίστηκε το έτος 1972 και έμεινε μόνο το καμπαναριό. Στην περιοχή του Ριζώματος εντοπίστηκαν ίχνη Ρωμαϊκών λουτρών που δείχνουν ότι υπήρχε αρχαίος οικισμός στη θέση που είναι το χωριό σήμερα. Στο Ρίζωμα υπάρχουν επίσης διάφορες βρύσες, με παλαιότερη τη Μαράβινα στο Μετόχι. Άλλες βρύσες είναι η "Βιδερόση" (έτος κατασκευής το 1880) και η Γλυκόριζα (1956). Μνημεία που συναντάμε στο Ρίζωμα είναι το Μνημείο Πεσόντων που κτίστηκε το 1962 και το Μνημείο Αμάχων που κτίστηκε το έτος 1970.            

Το Ελληνόκαστρο (παλιά ονομασία Κούρσεβο), το οποίο βρίσκεται στις λοφοσειρές των Αντιχασίων και σε απόσταση 21 χλμ. από τα Τρίκαλα, με υψόμετρο 610μ., αποτελεί το πιο ορεινό τμήμα του Δήμου. Το σημερινό χωριό προήλθε από παλαιότερο οικισμό, το λεγόμενο "Παλαιοχώρι" κατά την επανάσταση του Βλαχάβα 1808. Αξιόλογα μνημεία άλλων εποχών έχει να παρουσιάσει το Ελληνόκαστρο. Εκεί, στη νότια πλευρά του χωριού μπορούμε να διακρίνουμε το παλαιό Κάστρο της Κλασικής -Ελληνιστικής εποχής.

 Στη θέση "Οβριά" ή "Οβριάσα", όπου υπάρχει και η πηγή, φαίνονται ίχνη αρχαίας πολίχνης. Η κεντρική εκκλησία του χωριού, ο I.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου κτίστηκε το 1898. Γραφικότατο είναι το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου (1870). Επίσης υπάρχει και το εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής (1873). Εκείνο όμως, στο οποίο θα πρέπει να σταθούμε είναι η ύπαρξη Σπηλαίου με σταλακτίτες στη θέση  "Γλέπη".

Ρ Α Ξ Α  (668 Κάτ.)

Η Ράξα έχει πληθυσμό 668 κατοίκους βρίσκεται 7 χλμ. Βόρεια των Τρικάλων και σε υψόμετρο 130μ. Στη Ράξα υπάγεται και ο οικισμός της Χαϊδεμένης με 91 κατοίκους. Δείγμα μοναδικής ομορφιάς και  φυσικού κάλλους αποτελεί ο Πλάτανος, ο οποίος βρίσκεται στην πλατεία του χωριού και είναι κάτι το μοναδικό για όλη τη Θεσσαλία. Η μοναδικότητά του αυτή και τα πολλά χρόνια ζωής έχουν οδηγήσει στην ανακήρυξη του Πλατάνου αυτού ως μνημείο φύσης.

Αναφορά πρέπει να γίνει και στον I.Ν. Αγίου Αθανασίου (1875), πρόκειται για τρίκλιτη Βασιλική με τρούλο και αποτελεί την ενορία του χωριού.

Επίσης υπάρχει το Τούρκικο σπίτι με ξεχωριστή ομορφιά και αρχιτεκτονική.

Π Λ Α Τ Α Ν Ο Σ   (767 Κάτ.)

Ο Πλάτανος (παλιά ονομασία Βάνια) βρίσκεται 14 χλμ. βόρεια των Τρικάλων έχει 767 κατοίκους και σε υψόμετρο 200μ. Στον οικισμό αλλά και στα χωράφια του χωριού βρίσκονται όστρακα και σποραδικοί τάφοι Κλασικής και Ελληνιστικής εποχής. Αναφορά θα πρέπει να γίνει στις εκκλησίες που υπάρχουν στον Πλάτανο, οι οποίες είναι : I.Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου.

Ο ναός πρέπει να κτίστηκε στο β'μισό του 16ου αιώνα και η φορητή εικόνα της Παναγίας στο τέμπλο έγινε το 1592, ενώ του Χριστού το 1601. I.Ν. Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ (1608), I.Ν. Αγίου Δημητρίου (προ 1765), I.Ν. Αγίου Νικολάου (1800),  I.Ν. Αγίων Αποστόλων, Εξωκλήσι Κοιμήσεως Θεοτόκου, Εξωκλήσι Αγίας Αναλήψεως (1951).

περισσότερα για τον Πλάτανο......>>

Σ Π Α Θ Α Δ Ε Σ  (387 Κάτ)

Οι Σπαθάδες έχουν 387 κατοίκους, βρίσκονται 12 χλμ. ΝΑ της Καλαμπάκας και σε υψόμετρο 280μ. Στους Σπαθάδες ανήκει και ο οικισμός του Αγίου Νικολάου (Βερεντζί)  με 65 κατοίκους. Στο χωριό υπάρχει αξιόλογο εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής (160ς αι. -170ς αι.), το οποίο είναι ερειπωμένο, έχει όμως καταπληκτικές τοιχογραφίες στην κόγχη του Ιερού.

Η νέα εκκλησία του Αγίου Χαραλάμπους είναι κτισμένη πάνω σε παλαιότερη μεταβυζαντινή. Σε απόσταση ενός περίπου χλμ. βόρεια προς τον Κονισκό βρίσκεται το μεταβυζαντινό εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου με ενδιαφέρουσες τοιχογραφίες του 18ου αιώνα. Κοντά στο χωριό ρέει ο Ληθαίος, ενώ το ύψωμα Νέφανος (320 μ.) προσφέρει πλούσια θέα των Μετεώρων. Το "κτήμα Βερεντζί" αποτελεί κρησφύγετο μεγάλου αριθμού θηραμάτων .Στο χωριό μπορεί κανείς να συναντήσει παραδοσιακά αποστακτήρια τσίπουρου με παλαιά μηχανήματα.